پایان یافتن زندگی مشترک به دلیل مرگ زوج، تبعات حقوقی و مالی متعددی را برای بازماندگان به همراه دارد. درگذشت شریک زندگی علاوه بر تالمات روحی عمیق، زوجه را درگیر مسائل حقوقی پیچیده‌ای در خصوص تقسیم ماترک میکند. یکی از مهم‌ترین حقوق مالی که قانون‌گذار برای تامین آینده بیوه در نظر گرفته، مهریه بعد از فوت همسر است. این دین ممتاز بر تمامی دیون و بدهی‌های دیگر متوفی ارجحیت دارد و باید پیش از تقسیم ارث پرداخت شود.
بسیاری از بانوان گمان می‌کنند با درگذشت شوهرشان، دیگر امکان پیگیری حقوق مالی مندرج در سند ازدواج وجود ندارد. در حالی که نظام حقوقی ایران با صراحت کامل مقرر کرده است که فوت مدیون، تعهدات مالی او را از بین نمی‌برد. بدهی‌های شخص متوفی به صورت مستقیم به اموال و دارایی‌های به جا مانده از وی که اصطلاحا ترکه نامیده میشود، منتقل می‌گردد.
در این نوشتار حقوقی قصد داریم ابعاد مختلف مطالبه این حق شرعی را پس از فوت زوج با جزئیات کامل بررسی کنیم. از نحوه محاسبه مهریه زن بعد از فوت شوهر به نرخ روز تا مراجع صالح برای رسیدگی، تمامی مراحل قانونی را موشکافی خواهیم کرد. تسلط بر این مقررات به شما کمک میکند تا در روزهای سخت پس از فقدان همسر، از تضییع حقوق قانونی خود جلوگیری نمایید.
مهریه بعد از فوت همسر
تعهدات مالی زوج نسبت به زوجه با مرگ وی ساقط نشده و به عنوان یک بدهی قطعی بر ذمه او باقی می‌ماند. مهریه زن بعد از فوت شوهر دقیقا مانند سایر بدهی‌های مستند به سند رسمی، قابلیت پیگیری و وصول از مراجع قضایی را دارد. وراث متوفی مکلف هستند پیش از برداشت سهم‌الارث خود، این دین ممتاز را به صورت کامل به بیوه پرداخت نمایند.
✔قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران تاکید دارد که تصفیه دیون متوفی اولین قدم در فرآیند انحصار وراثت و تقسیم ترکه است. بنابراین، زوجه برای دریافت حق خود نیازی به کسب اجازه از سایر وراث نداشته و مستقیما می‌تواند اقدام قانونی کند. اموال به جا مانده از متوفی به عنوان پشتوانه پرداخت این دین شرعی و قانونی در نظر گرفته می‌شوند.
برای پیگیری مطالبه مهریه زن بعد از فوت شوهر و آگاهی از مراحل قانونی آن، می‌توانید از خدمات نیکو وکیل، مشاوره حقوقی در کرج استفاده کنید. همچنین برای مشاوره تخصصی مهریه از بهترین وکیل مهریه در کرج درخواست مشاوره خود را ثبت کنید.
فرمول محاسبه مهریه زن بعد از فوت شوهر
یکی از دغدغه‌های اصلی بانوان، نحوه محاسبه ارزش ریالی حقوق مالی آن‌ها در زمان پس از درگذشت همسر است. فرمول محاسبه مهریه زن بعد از فوت شوهر بر اساس شاخص تورم اعلامی از سوی بانک مرکزی تعیین می‌گردد. این فرمول به گونه‌ای طراحی شده که کاهش ارزش پول ملی در گذر زمان باعث تضییع حقوق مالی زوجه نشود.
مبنای محاسبه در این حالت خاص، شاخص سال فوت شوهر نسبت به شاخص سال وقوع عقد نکاح است. یعنی بر خلاف زمان حیات زوج که شاخص زمان مطالبه ملاک است، در اینجا تاریخ مرگ مبنای عمل اجرای احکام قرار می‌گیرد. مبلغ مندرج در عقدنامه در عدد شاخص سال فوت ضرب شده و سپس بر عدد شاخص سال عقد تقسیم می‌گردد.
اگر مهریه زن بعد از فوت شوهر سکه طلا یا اموال غیرمنقول باشد، دیگر نیازی به استفاده از فرمول شاخص تورم نیست. در این موارد، دقیقا همان تعداد سکه یا همان ملک مشخص شده در سند ازدواج باید از ماترک متوفی به زوجه تقدیم گردد.
شرایط مطالبه مهریه زن بعد از فوت شوهر
برای ثبت دادخواست و پیگیری این حق مالی، باید شرایط قانونی مشخصی در پرونده و اسناد هویتی وجود داشته باشد.
- اولین شرط اساسی، اثبات رابطه زوجیت دائم یا موقت در زمان حیات متوفی از طریق ارائه سند رسمی ازدواج است. بدون وجود سند نکاحیه معتبر، محاکم قضایی و ادارات ثبت هیچ‌گونه درخواستی را برای مطالبه دین نمی‌پذیرند.
- شرط دیگر این است که زوجه پیش از فوت همسرش، این حق را در دفاتر اسناد رسمی به وی نبخشیده باشد. اگر سند اقرارنامه ابراء ذمه در زمان حیات زوج تنظیم شده باشد، مطالبه مهریه زن بعد از فوت شوهر کاملا فاقد وجاهت قانونی خواهد بود. همچنین صدور گواهی فوت از سوی سازمان ثبت احوال کشور برای اثبات مرگ مدیون و شروع عملیات اجرایی کاملا الزامی است.
برای آشنایی با مراحل قانونی، مدارک مورد نیاز و نحوه ثبت دادخواست، مقاله مطالبه مهریه را مطالعه کنید. آگاهی از مراحل مطالبه مهریه به زن کمک میکند تا حقوق مالی خود را از محل ترکه همسر متوفی پیگیری کند.
مراحل درخواست مهریه زن بعد از فوت همسر
شروع فرآیند قانونی نیازمند رعایت سلسله مراتب اداری و قضایی است تا پرونده با سرعت بیشتری به نتیجه مطلوب برسد.
- در اولین گام، زوجه باید با در دست داشتن مدارک هویتی متوفی، تقاضای صدور گواهی انحصار وراثت را به شورای حل اختلاف ارائه دهد. این گواهی برای مشخص شدن وراث قانونی و میزان سهم‌الارث هر یک از آن‌ها برای ادامه مسیر دادرسی ضروری است.
- پس از صدور گواهی حصر وراثت، زوجه باید بررسی دقیقی روی اموال و دارایی‌های به جا مانده از همسرش انجام دهد.
- شناسایی حساب‌های بانکی، پلاک‌های ثبتی املاک و خودروهای متوفی کمک بزرگی به تسریع روند بازداشت اموال خواهد کرد.
- با تکمیل این اطلاعات، زوجه آماده ورود به مراحل اجرایی از طریق مراجع ذی‌صلاح قانونی خواهد بود.
مراحل گرفتن مهریه زن بعد از فوت همسر
نظام دادرسی کنونی مسیرهای مشخصی را برای وصول مطالبات اسناد رسمی پیش‌بینی کرده که باید به دقت طی شوند. زوجه نمی‌تواند به صورت خودسرانه اموال متوفی را به جای طلب خود تصاحب کند و باید از طریق قانون پیش برود. مراحل گرفتن مهریه زن بعد از فوت همسر به دو بخش ثبتی و قضایی تقسیم میشود که در ادامه بررسی می‌کنیم.
مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت
مطابق بخشنامه‌های جدید قوه قضاییه، زوجه برای مطالبه مهریه بعد از فوت همسر مکلف است در ابتدا به دفترخانه‌ای که عقد ازدواج در آن ثبت شده مراجعه نماید. سردفتر با رویت گواهی فوت و سند ازدواج، برگه‌های صدور اجراییه را تنظیم کرده و به دایره اجرای مفاد اسناد رسمی ارسال میکند. اداره اجرای ثبت با استعلام از بانک‌ها و سازمان ثبت، اموال به جا مانده از متوفی را فورا بازداشت و مسدود می‌نماید.
در این مرحله، نامه‌های توقیف اموال به صورت مستقیم به نهادهای مربوطه ارسال شده تا وراث نتوانند ترکه را منتقل کنند. اگر ماترک متوفی برای پرداخت بدهی کافی باشد، اداره ثبت از طریق برگزاری مزایده، اموال را به فروش رسانده و طلب زوجه را می‌دهد.
مطالبه مهریه از طریق دادگاه
اگر تلاش‌های اداره اجرای ثبت برای یافتن دارایی‌های متوفی بی‌نتیجه بماند، زوجه نامه‌ای مبنی بر ختم عملیات اجرایی دریافت میکند. پس از آن، بیوه می‌تواند با مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، دادخواست مطالبه طلب خود را به طرفیت وراث متوفی ثبت نماید. دادگاه عمومی حقوقی خانواده پس از بررسی مستندات، وراث را مکلف میکند تا از محل ماترک، دین زوجه را بپردازند.
باید دقت داشت که دادگاه وراث را به پرداخت بدهی از اموال شخصی خودشان محکوم نخواهد کرد و پرداخت صرفا از ترکه است. اگر متوفی هیچ‌گونه مالی از خود به جای نگذاشته باشد، دادگاه حکم به پرداخت دین نخواهد داد زیرا زمینه اجرای آن وجود ندارد.
مدارک لازم برای گرفتن مهریه بعد از فوت همسر
برای اینکه ادارات ثبت و محاکم قضایی به درخواست زوجه ترتیب اثر دهند، ارائه یک بسته کامل از مستندات قانونی کاملاً الزامی است.
- اصل سند ازدواج که نشان‌دهنده میزان دقیق تعهدات مالی زوج است، مهم‌ترین مدرک در این فرآیند حقوقی محسوب میشود.
- همچنین ارائه اصل شناسنامه و کارت ملی زوجه برای احراز هویت در تمامی مراحل اداری و قضایی یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است.
- گواهی فوت صادره از سوی سازمان ثبت احوال کشور و گواهی انحصار وراثت صادره از شورای حل اختلاف نیز باید ضمیمه پرونده شوند. (بدون این دو گواهی، اثبات مرگ مدیون و شناسایی وراث قانونی برای مراجع قضایی امکان‌پذیر نخواهد بود.)
- ارائه لیستی از اموال متوفی به همراه پلاک‌های ثبتی و شماره حساب‌های بانکی، سرعت عملیات اجرایی را به شدت افزایش می‌دهد.
مهریه زن بعد از فوت شوهر از پدر شوهر
یک باور غلط و رایج در میان عموم جامعه وجود دارد که پس از مرگ شوهر، پدر او موظف به پرداخت دیون وی است. از منظر حقوقی، مهریه زن بعد از فوت شوهر از پدرشوهر قابل مطالبه نیست زیرا پدر هیچ مسئولیت قانونی در قبال بدهی‌های فرزند بالغ خود ندارد. دین کاملا قائم به شخص متوفی بوده و صرفاً از محل اموال به جا مانده از خود او (ماترک) قابل وصول است.
تنها یک استثنای حقوقی در این زمینه وجود دارد و آن زمانی است که پدرشوهر در زمان عقد، پرداخت مهریه را ضمانت کرده باشد. اگر پدرشوهر در سند ازدواج رسماً به عنوان ضامن امضا کرده باشد، زوجه می‌تواند تمام مبلغ را مستقیماً از دارایی‌های پدرشوهر مطالبه نماید. در غیر این صورت، مراجعه به پدر متوفی برای وصول این حق مالی کاملا فاقد وجاهت قانونی در محاکم دادگستری است.
دریافت مهریه زن بعد از فوت شوهر از مادر شوهر
همان قواعد و اصول حقوقی که در خصوص پدرشوهر بیان شد، عینا در مورد مادر متوفی نیز در نظام حقوقی ایران صادق است. مهریه زن بعد از فوت شوهر از مادرشوهر قابل دریافت نیست، مگر اینکه مادر متوفی به عنوان ضامن در عقدنامه تعهد داده باشد. اموال شخصی مادر متوفی هیچ‌گونه ارتباطی به بدهی‌های فرزندش نداشته و محاکم قضایی هرگز حکم به توقیف دارایی‌های مادر نمی‌دهند.
البته اگر مادر متوفی جزو وراث باشد، سهم‌الارثی که قرار است از پسرش به او برسد، ابتدا برای پرداخت دیون همسر متوفی کسر خواهد شد. یعنی ترکه متوفی ابتدا صرف پرداخت حقوق بیوه شده و سپس در صورت وجود مازاد، به مادر متوفی به عنوان سهم‌الارث پرداخت می‌گردد; بنابراین مادرشوهر تنها از محل سهم‌الارث احتمالی خود غیرمستقیم درگیر این تسویه حساب مالی میشود.
مهریه زن دوم بعد از فوت همسر
در نظام حقوقی و فقهی ما، تفاوتی میان حقوق مالی همسر اول و همسر دوم در زمان حیات و یا ممات زوج وجود ندارد. مهریه زن دوم بعد از فوت همسر دقیقاً مانند همسر اول یک دین ممتاز است و باید از محل ماترک متوفی پرداخت گردد. اگر متوفی همزمان دو همسر دائم داشته باشد، مطالبات هر دو آن‌ها دارای ارزش قانونی برابر بوده و در اولویت تسویه قرار دارند.
در صورت عدم کفایت ماترک برای پرداخت حقوق هر دو همسر، اموال به جا مانده از متوفی به نسبت مبلغ طلب میان آن‌ها تقسیم خواهد شد. دادگاه با در نظر گرفتن تناسب دیون، حکم به تسهیم دارایی‌های موجود میان همسران متوفی صادر می‌نماید. زن دوم نیز برای احقاق حقوق خود باید تمامی مراحل ثبتی و قضایی را دقیقاً مشابه همسر اول طی کند.
سقف مهریه بعد از فوت همسر چقدر است؟
قوانین جدید اجرای محکومیت‌های مالی که سقف یکصد و ده سکه را برای اعمال ماده سه (حکم جلب) تعیین کرده‌اند، در خصوص متوفی کاربردی ندارند. سقف مهریه بعد از فوت همسر اساساً بی‌معناست، زیرا مجازات حبس با مرگ مدیون ساقط شده و هدف تنها توقیف اموال به جا مانده است. بنابراین اگر مبلغ مندرج در عقدنامه حتی هزار سکه هم باشد، زوجه می‌تواند تمام آن را از محل ماترک مطالبه کند.
محدودیت وصول مهریه تنها وابسته به ارزش کل دارایی‌ها و اموالی است که شخص متوفی از خود به جای گذاشته است. اگر کل ماترک متوفی تنها پاسخگوی نیمی از بدهی باشد، زوجه فقط همان مقدار را دریافت کرده و مابقی بدهی عملاً غیرقابل وصول خواهد بود. محاکم قضایی ورثه را مجبور به پرداخت کسری بدهی از اموال شخصی خودشان نخواهند کرد.
قانون مهریه زن بعد از فوت همسر
مبنای اصلی رسیدگی به این دعاوی، قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران و قانون امور حسبی در بخش تصفیه ترکه متوفی است. ماده ۲۲۶ قانون امور حسبی صراحتاً بیان میکند که دیون دارای وثیقه و مهریه همسر بر سایر بدهی‌های متوفی ارجحیت دارند. قانون مهریه زن بعد از فوت همسر به صراحت، طلب بیوه را در طبقه ممتازه قرار داده است.
همچنین ماده ۸۶۸ قانون مدنی تاکید دارد که مالکیت ورثه بر ترکه متوفی، تنها پس از ادای کامل دیون مستقر می‌گردد. استناد مستمر وکلای دادگستری به این دو ماده قانونی، راه را برای احقاق سریع حقوق بانوان بیوه در محاکم دادگستری بسیار هموار می‌سازد.
تنظیم دادخواست مطالبه مهریه بعد از فوت همسر
ارائه یک لایحه حقوقی مستدل و دقیق به دفاتر خدمات قضایی، اولین گام برای موفقیت در دادگاه عمومی حقوقی خانواده محسوب میشود. در ستون خواسته باید عبارت «تقاضای رسیدگی و صدور حکم مبنی بر مطالبه دین از محل ماترک متوفی به انضمام خسارات دادرسی» درج شود. نام خواندگان نیز باید شامل مشخصات کامل تمامی وراث قانونی متوفی بر اساس گواهی انحصار وراثت باشد.
در شرح دادخواست می‌نویسید:
«ریاست محترم دادگاه، احتراما به استحضار می‌رساند اینجانب همسر شرعی متوفی بوده و ایشان در تاریخ مقرر فوت نموده‌اند. با توجه به عدم تسویه بدهی و گواهی عدم کشف مال از اجرای ثبت، تقاضای محکومیت خواندگان به پرداخت دین از محل ماترک را دارم.» تنظیم حرفه‌ای این متن حقوقی مانع از رد دعوا توسط قاضی شعبه خواهد شد.
بهترین وکیل برای مطالبه مهریه زن بعد از فوت شوهر
طی کردن مراحل انحصار وراثت، تعامل با اداره اجرای ثبت و حضور در دادگاه خانواده، نیازمند تسلط کامل بر قوانین امور حسبی و آیین دادرسی مدنی است. یک وکیل پایه یک دادگستری که تجربه کافی در زمینه تصفیه ترکه و پرونده‌های ارث داشته باشد، بهترین گزینه برای هدایت این مسیر قانونی است.
وکیل متخصص با اشراف بر اولویت‌بندی دیون متوفی، مانع از انتقال پنهانی اموال توسط سایر وراث پیش از تسویه حساب با زوجه میشود. حضور وکیل باعث میشود تا در این شرایط بحرانی و پر استرس، زوجه درگیر نامه‌نگاری‌های پیچیده اداری و رویارویی با خانواده همسر سابق خود نگردد. در خصوص هزینه وکیل نیز، با توجه به حساسیت موضوع و امکان از بین رفتن ماترک، پرداخت هزینه توافقی به وکیل کاملاً منطقی و ضروری به نظر می‌رسد.
تفاوت مطالبه مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه بعد از فوت همسر
در زمان حیات زوج، مهریه عندالاستطاعه بودن دین به این معناست که زوجه باید توانایی مالی مرد را برای دادگاه اثبات کند تا بتواند طلب خود را بگیرد. اما پس از درگذشت همسر، این تفاوت حقوقی بین عندالمطالبه و عندالاستطاعه عملاً رنگ باخته و فاقد موضوعیت در محاکم قضایی میشود. زیرا پس از فوت، پرداخت هر نوع بدهی صرفاً محدود به اموال و دارایی‌های به جا مانده از شخص متوفی (ترکه) خواهد بود.
بنابراین، چه دین در عقدنامه عندالمطالبه ثبت شده باشد و چه عندالاستطاعه، زوجه تنها در صورتی به حق خود می‌رسد که متوفی اموالی از خود به جای گذاشته باشد. اگر ماترک متوفی کفاف بدهی را بدهد، تمام دین پرداخت میشود و اگر مالی نباشد، به دلیل عدم وجود استطاعت در ترکه، وصول آن غیرممکن خواهد بود.
مهریه بعد از فوت زن
اگر زوجه پیش از همسر خود از دنیا برود، حقوق مالی مندرج در سند ازدواج وی به هیچ وجه ساقط نشده و به عنوان ماترک وی محسوب می‌گردد. پس از فوت زن، وراث قانونی او (که معمولاً شامل پدر، مادر و فرزندان هستند) میتوانند این دین را از شوهر وی مطالبه نمایند. البته خود شوهر نیز به عنوان یکی از وراث زوجه، متناسب با سهم‌الارث خود از این مبلغ ارث برده و سهم او از بدهی کسر خواهد شد.
وراث زوجه باید با در دست داشتن گواهی حصر وراثت، دقیقاً همان مراحل اجرای ثبت و مراجعه به دادگاه خانواده را برای وصول مهریه زن فوت شده طی کنند. این موضوع یکی از موارد شایع در دادگاه‌ها است که وراث برای احقاق حقوق مالی متوفی خود، علیه شوهر او طرح دعوای حقوقی می‌نمایند.
سوالات متداول مهریه بعد از فوت همسر
مهریه زن بعد از فوت شوهر بر عهده کیست؟
این تعهد مالی یک بدهی قطعی است که منحصراً بر عهده اموال و دارایی‌های به جا مانده از شخص متوفی (ماترک) قرار دارد. ورثه هیچ‌گونه مسئولیت شخصی برای پرداخت این دین از جیب خودشان نداشته و تنها موظف به تصفیه از محل ترکه هستند.
مهریه زن بعد از فوت شوهر از چه زمانی محاسبه میشود؟
اگر مبلغ دین به صورت وجه رایج باشد، شاخص تورم اعلامی از سوی بانک مرکزی دقیقا در سال فوت شوهر به عنوان مبنای محاسبه در نظر گرفته میشود.
مطالبه مهریه بعد از فوت شوهر و دریافت ارث به صورت همزمان امکان پذیر است؟
بله، این دو موضوع حقوقی کاملاً مجزا هستند. زوجه ابتدا طلب شرعی خود را به عنوان یک طلبکار از ماترک برمی‌دارد و سپس متناسب با قانون، سهم‌الارث خود (یک چهارم یا یک هشتم) را نیز از باقیمانده اموال دریافت میکند.
اگر قبل از نزدیکی شوهر فوت کند مهریه زن او چگونه خواهد بود؟
در عقود دائمی که مبلغ دقیق دین ثبت شده باشد، حتی اگر نزدیکی واقع نشده باشد، زن با فوت شوهر مستحق دریافت تمامی مبلغ مندرج در سند ازدواج خواهد بود.
مهریه زن در صورت بخشش قبل از فوت شوهر چه میشود؟
اگر زوجه در زمان حیات همسرش با حضور در دفترخانه اسناد رسمی این حق مالی را قانوناً بخشیده (ابراء کرده) باشد، پس از فوت دیگر هیچ حقی برای مطالبه آن نخواهد داشت.
در چه صورتی امکان دریافت مهریه بعد از فوت شوهر وجود ندارد؟
تنها در صورتی امکان وصول این دین وجود ندارد که شخص متوفی هیچ‌گونه مال، دارایی، ملک یا حساب بانکی از خود به جای نگذاشته باشد و ماترک او کاملاً صفر باشد.
آیا زن بعد از فوت همسر حق مهریه دارد؟
بله، بر اساس نص صریح قانون مدنی ایران، فوت مدیون هیچ‌گونه خللی در تعهدات مالی وی ایجاد نکرده و این حق ممتاز برای زن کاملاً محفوظ و قابل پیگیری باقی می‌ماند.
آیا همسر متوفی باید مهریه را از دادگاه مطالبه کند؟
طبق بخشنامه‌های جدید، گام اول همیشه مراجعه به دایره اجرای ثبت اسناد رسمی است و تنها در صورت عدم کشف اموال در ثبت، زوجه مجاز به طرح دعوا در محاکم دادگستری می‌باشد.
اگر اموال شوهر کمتر از میزان مهریه باشد چه اتفاقی می افتد؟
اگر کل دارایی‌های متوفی برای تسویه این دین کافی نباشد، زوجه تنها به میزان ارزش همان اموال موجود به حق خود می‌رسد و مابقی بدهی شرعاً و قانوناً غیرقابل وصول تلقی می‌گردد.
آیا امکان دریافت مهریه از دیه شوهر هست؟
بله، دیه پرداختی از سوی بیمه یا شخص مقصر حادثه نیز جزو ماترک و اموال متوفی محسوب شده و زوجه می‌تواند برای وصول طلب خود، این مبلغ را قبل از تقسیم میان وراث توقیف نماید.
اگر پدرشوهر مهریه را برعهده گرفته باشد، امکان مطالبه مهریه از ماترک او وجود دارد؟
بله، اگر پدرشوهر در سند رسمی ازدواج صراحتاً به عنوان ضامن امضا کرده باشد، زوجه می‌تواند پس از فوت وی، طلب خود را از ماترک به جا مانده از پدرشوهر با طی مراحل قانونی مطالبه نماید.
آیا مهریه بعد از فوت شوهر از اموال او پرداخت میشود؟
بله، مبنای پرداخت تمام بدهی‌های شخص فوت شده در نظام حقوقی ایران، منحصراً اموال و دارایی‌هایی است که در زمان حیات به نام وی ثبت شده است.
مرجع قضائی صالح برای دریافت مهریه بعد از فوت شوهر کجاست؟
برای شروع توقیف اموال، اداره پنجم اجرای مفاد اسناد رسمی صالح است. در صورت نیاز به رسیدگی ماهوی، دادگاه عمومی حقوقی خانواده در محل اقامت زوجه صلاحیت ذاتی برای بررسی پرونده را دارا می‌باشد.
آیا مهریه و سهم‌الارث زن از اموال شوهر قابل جمع هستند؟
بله، زوجه قانوناً حق دارد ابتدا به عنوان یک طلبکار ممتاز دیون خود را از ماترک وصول کرده و سپس به عنوان یکی از وراث قانونی، سهم‌الارث مصوب خود را از باقیمانده اموال تصاحب کند.
آیا مقرره‌ای که مادر شهید از بنیاد شهید دریافت میکند را میتوان بابت مهریه وصول کرد؟
خیر، حقوق و مستمری پرداختی از سوی نهادهای حمایتی مانند بنیاد شهید به اعضای خانواده، قائم به شخص گیرنده مستمری بوده و جزو ماترک شخص متوفی برای پرداخت دیون وی محسوب نمی‌گردد.
آیا ورثه میتوانند از پرداخت مهریه بعد از فوت همسر خودداری کنند؟
ورثه حق هیچ‌گونه دخل و تصرف یا تقسیم اموال را تا پیش از تصفیه کامل دیون متوفی ندارند. اگر وراث از پرداخت امتناع کنند، دادگاه مستقیماً اموال را توقیف و از طریق مزایده طلب زوجه را پرداخت می‌نماید.
سخن پایانی
پیگیری مهریه بعد از فوت همسر نیازمند صبوری و تسلط بر مقررات امور حسبی و قوانین ثبتی کشور است. زوجه باید با سرعت عمل بالا و پیش از پراکنده شدن ماترک توسط سایر وراث، اقدامات قانونی لازم را از طریق اداره ثبت و سپس دادگاه خانواده آغاز نماید. آگاهی از این که دیه متوفی نیز بخشی از اموال وی محسوب میشود، می‌تواند نقش مهمی در احقاق حقوق بانوان بیوه ایفا کند.
درباره هزینه‌های دادرسی در این پرونده‌ها باید خاطرنشان کرد که هزینه ثبت دادخواست در محاکم دادگستری برای سال 1405 معادل سه و نیم درصد از ارزش کل خواسته می‌باشد. توصیه حقوقی و قطعی ما این است که برای عبور بی‌دغدغه از این مسیر پیچیده و پر از اصطکاک با سایر وراث، حتماً از دانش و تجربه تخصصی یک وکیل پایه یک دادگستری بهره‌مند شوید تا ماترک متوفی پیش از رسیدگی تلف نگردد.
